• fatemeh abedi
• مطالب آموزشی

روش تشخیص سن گوسفندان

ما در این مقاله به بررسی شناخت سن گوسفند، روش تشخیص سن گوسفندان، چگونگی تاثیر آن در قیمت و رشد آن و نحوه تشخیص سن دام زنده پرداخته ‌ایم و همچنین شما را در مورد خصوصیات گوسفند خوب آشنا می کنیم. 

روش تشخیص سن گوسفندان؛ کامل‌ترین راهنمای دامداران و خریداران

مقدمه

تشخیص دقیق سن گوسفندان یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که هر دامدار و خریدار دام باید بلد باشد. سن گوسفند تأثیر مستقیمی روی کیفیت گوشت، ارزش اقتصادی، توانایی تولیدمثل و قیمت فروش دارد. به همین دلیل هنگام خرید و فروش گوسفند زنده، دامداران حرفه‌ای همیشه در وهله‌ی اول به دندان‌های دام نگاه می‌کنند.

در این مقاله به‌صورت کامل روش‌های تشخیص سن گوسفند را بررسی می‌کنیم؛ از بررسی دندان‌ها که معتبرترین روش است گرفته تا روش‌های کمکی مثل وضعیت شاخ، بدن و پشم. همچنین نکات تجربی دامداران و اشتباهات رایج هم توضیح داده می‌شود تا شما هنگام خرید یا پرورش گوسفند با اطمینان عمل کنید.

چرا تشخیص سن گوسفندان اهمیت دارد؟

سن دام مشخص می‌کند که:

1. 🥩 گوشت گوسفند چه کیفیتی دارد؟
   • گوشت بره (زیر ۱ سال) لطیف و خوش‌طعم است.
   • گوشت گوسفند میانسال سفت‌تر اما پر بازده‌تر است.
   • گوشت دام مسن معمولاً خشک‌تر و کم‌کیفیت‌تر می‌شود.
2. 🐑 توانایی تولیدمثل دام چقدر است؟
   • گوسفندان جوان هنوز به سن جفت‌گیری نرسیده‌اند.
   • گوسفندان بالای ۵ سال معمولاً قدرت باروری کمتری دارند.
3. 💰 قیمت‌گذاری درست چگونه انجام می‌شود؟
   • بره‌ها و گوسفندان جوان گران‌ترند.
   • دام‌های مسن ارزان‌تر فروخته می‌شوند، چون بازدهی کمتری دارند.
4. 👨‍⚕️ سلامت دام چگونه است؟
   • دام‌های پیر بیشتر در معرض بیماری‌های دندانی، گوارشی و مفصلی قرار می‌گیرند.

روش‌های اصلی تشخیص سن گوسفندان

۱. روش تشخیص سن گوسفندان از روی دندان‌ها (معتبرترین روش)

دندان‌های جلویی گوسفند (ثنایا) بهترین شاخص برای تعیین سن هستند. رشد و افتادن این دندان‌ها به ترتیب زمانی مشخصی اتفاق می‌افتد:

• تا ۱ سالگی: بره فقط ۸ دندان شیری دارد (کوچک، باریک و سفید).
• ۱.۵ سالگی: دو دندان وسطی دائمی می‌شود (بزرگ‌تر از بقیه).
• ۲.۵ سالگی: چهار دندان دائمی دیده می‌شود.
• ۳.۵ سالگی: شش دندان دائمی رشد کرده است.
• ۴.۵ سالگی: هر ۸ دندان جلویی دائمی شده‌اند.
• بالای ۵ سال: دندان‌ها شروع به ساییدگی، فاصله‌دار شدن و حتی افتادن می‌کنند.

📌 این روش دقیق‌ترین راه تشخیص سن است و تقریباً همه دامداران حرفه‌ای از همین روش استفاده می‌کنند.

۲. روش تشخیص سن گوسفندان از روی شاخ

• در برخی نژادها، شاخ‌ها هر سال یک حلقه یا خط رشد ایجاد می‌کنند.
• شمارش این حلقه‌ها می‌تواند سن تقریبی دام را نشان دهد.
• اما به‌دلیل تأثیر شرایط محیطی و تغذیه روی رشد شاخ، این روش ۱۰۰٪ دقیق نیست.

۳. روش تشخیص سن گوسفندان از روی وضعیت بدن

• 🐑 گوسفندان جوان: بدن عضلانی‌تر، کمر صاف، پوست نرم‌تر و پشم براق‌تر.
• 🐏 گوسفندان مسن: لاغری، برآمدگی ستون فقرات، پشم زبر و گاهی ریزش دندان.

۴. روش‌های علمی و مدرن

• در برخی دامداری‌های صنعتی از آزمایش‌های ژنتیکی و ثبت شناسنامه دام برای تعیین دقیق سن استفاده می‌شود.
• این روش‌ها بیشتر برای پرورش حرفه‌ای و اصلاح نژاد کاربرد دارند.

جدول خلاصه رشد دندان گوسفندان

اشتباهات رایج در تشخیص سن گوسفند

• اتکا به ظاهر دام بدون معاینه دندان‌ها
• تشخیص اشتباه به‌دلیل تجربه کم در بررسی دندان‌ها
• نادیده گرفتن تفاوت‌های نژادی (سرعت رشد دندان در نژادها کمی متفاوت است)

همین حالا با ما تماس بگیرید تا بهترین دام متناسب با نیازتان در کوتاه‌ترین زمان در اختیار شما قرار گیرد.

اهمیت تشخیص سن گوسفندان

مشخص بودن سن گوسفند زنده یک امر ضروری و مهم است.

زیرا با آگاهی از سن انفرادی دامهای گله و اطلاع از تعداد آنها در هـر رده ی سـنی می توانید برنامه ریزی کاملی را عملی کنید.

 کمی جلوتر به اهمیت آگـاهی از سن دام های گله اشاره کرده ایم.

•  امکان انجام رکوردگیری، برای اجرای برنامه های اصلاح نژادی.
•  شناسایی دام و انتخاب دامهای برتر.
• گروه بندی دامها بر اساس سن برای اجرای مدیریت بهینه تغذیه.
•  امکان اجرای برنامه های تولیدمثلی، مثل همزمان سازی فحلی درگـروه هـای سنی مختلف.
•  استفاده صحیح از نرها در محدوده سنی که دارای بالاترین عملکرد هستند.
•  شناسای دامهای پیر جهت حذف از گله.
•  شناسایی دام در زمان خرید.

روش تشخیص سن گوسفندان

امروزه واحدهای صنعتی پـرورش گوسفند و بـز در کشـورهای مختلـف دنیـا معمولاً دارای اسناد ثبت مشخصات دام هستند، و در هنگـام تولـد بـره یـا بزغالـه اطلاعات آنها را به دقت ثبت می کنند.

در این واحدها برای هر بره یا بزغاله بعـد از تولد یک کارت شناسایی (شناسنامه) صادر می شـود و تمـام اطلاعـات لازم مثـل مشخصات پدر، مادر و رکوردهـای خـود دام در طـول مـدت عمـرش در آن ثبـت می شود.

روش تشخیص سن گوسفندان از روی شاخ

یکی از روش های تشخیص سن گوسفند زنده و بز، شمارش شیارهای شاخ است.

شاخ نیز همانند ناخن و سم از کراتین ساخته شده است و در تمام طول عمر دام در حال رشد کردن است.

در بخش درونی شاخ هسته زندهای وجود دارد که با جریان مـداوم خون، بخشهای بیرونی آن را تغذیه می کند.

در طول عمر دام، علاوه بر رشد طـولی شاخ، بر قطر آن هم افزوده می شود و بنابراین ضخیمتر می شود.

شـیارهای شـاخ در گوسفند وحشی که به شاخ بـزرگ معـروف اسـت، آشـکارتر و مشـخصتـر از سـایر گوسفندان است.

این شیارها در زمان بلوغ دام به وجـود مـی آینـد و بـارزترین آنهـا شیاری است که در سن چهار سالگی تشکیل می شـود.

بـرای تشـخیص سـن دام از روی شاخ، شیارها شمارش می شوند. هر یک شیار، یک سال عمر محسوب می شـود.

در حال حاضر روش شمارش شیارهای شاخ کاربردی و بینقص نیست و

 از جمله معایب آن می توان به فقدان شاخ در تعداد زیادی از نژادهای گوسـفند زنده، به ویژه جنس ماده اشاره کرد.

همچنین به واسطه وجود پیچش های مختلف شاخ، تشـخیص تعداد شیارها به آسانی و به طور دقیق امکان پذیر نیست.

روش تشخیص سن گوسفندان زنده از روی دندان دام

برای تشخیص سن گوسفند زنده و بز از روی دندان باید ابتدا دام را مهار کرد.!!

برای مهار گوسفند یا بز، شخص ارزیاب دام را در حالت ایستاده بین پاهـای خـود نگـه می دارد،

سپس زانوهای خود را محکم پشت ناحیه کتف دام قرار می دهد.

در این حالت دام مقید شده اسـت و مـی تـوان با انگشت شصت و اشاره دست راست، لـبهـای بـالا و پـایین دام را بـاز کـرد

تـا دندانهای ثنایای پیشین آشکار شود. از روی وضعیت ظاهری دندانهـا مـی تـوان سن دام را مشخص کرد.

روش تشخیص سن گوسفندان از روی دندان

 گوسفند زنده و بز همانند سایر نشخوارکنندگان تعداد ۳۲ دندان دارند که از جلو به عقب به ترتیب به آنها ثنایـا (پیشـین)،

آسـیای کوچـک و آسـیای بـزرگ گفتـه می شود.

ولی برعکس سایر پستانداران و گوشتخواران فاقـد دنـدان نـیش (انیـاب) هستند.

این دامها همچنین در آرواره بالا فاقد دندانهای ثنایا هستند و بـه جـای آن سجاف سنایایی دارند که به جای دندان از آن استفاده می کنند.

بره و بزغاله در زمان تولد فاقد دندان هستند و در هفته دوم بعد از تولد کم کم آثار دندان در آنها آشکار می شود.

تعداد دندان ها به تدریج زیاد می شود، به طوریکـه در ۲ تا ۳ ماهگی تعداد ۲۰ عدد دندان که به دندان های شیری

معـروف هسـتند در آرواره های آنها رشد می کند و نمایان می شود.

دندانهای شـیری از نظـر شکل و مکان رویش شبیه دندانهای دائمی هستند، ولی اندازه آنهـا کوچـکتـر و تعدادشان نیز کمتر است.

دندانهای شیری شامل ۸ عـدد ثنایـا در آرواره پـایین، ۶ عدد آسیا در آرواره پایین و ۶ عدد آسیا در آرواره بالا هستند.

فرمول دندانی بره و بزغاله در آرواره بالا ۶ = (۰)ثنایا + (۰) نیش + (۶)آسیای کوچک

فرمول دندانی بره و بزغاله در آرواره پایین ۱۴ = (۸)ثنایا + (۰) نیش + (۶)آسیای کوچک

مجموع = ۲۰  

گوسفند و بز بالغ علاوه بر ۲۰ عدد دنـدان شـیری کـه بـا دنـدانهـای دائمـی جایگزین می شوند ،۱۲ عدد دندان دیگر نیز به نام دنـدان های آسـیای بزرگ دارند.

فرمول دندانی بره و بزغاله در آرواره بالا ۱۲ = (۰)ثنایا + (۰) نیش + (۶) آسیای کوچک + (۶)آسیای بزرگ

فرمول دندانی بره و بزغاله در آرواره پایین ۲۰ = (۸)ثنایا + (۰) نیش + (۶) آسیای کوچک + (۶) آسیای بزرگ

مجموع = ۳۲  

چگونه از دندانها برای تخمین سن دام زنده استفاده کنیم

گوسفند و بز ۱ تا ۱٫۵ ساله:

بره و بزغاله معمولاً بدون دندان متولد مـی شـوند و در هفتـه دوم یـک جفـت دندان ثنایای شیری مرکزی در آرواره پایین آنها مشخص میشود.

بعـد از اتمـام ماه دوم، ۴ جفت دندان شیری ثنایا بـه طـور کامـل نمایـان مـی شـود و

تـا پایـان سه ماهگی تمامی دندانهای شیری کامل می شوند.

دندانهای شـیری حـداکثر تـا ۱۸ ماهگی وجود دارند و بعد از آن بترتیب از وسط بـه کنـار شـروع بـه افتـادن می کنند.

گوسفند و بز ۲ ساله:

بعد از رویش دندان های پیشین مرکزی دائمی و مستقرشـدن آنهـا در محـل خود (آرواره پایین)،

جفت دندان های پیشین شیری میانی لق می شـوند و به تـدریج شروع به افتادن می کنند.

بعد از افتادن این جفت از دندانها، جفت دندان دائمی پیشین به جای آنها رشد می کند و در این زمان گوسفند یا بز را دو ساله میگویند.

گوسفند و بز ۳ ساله:

بعد از رویش دندان های پیشین میانی اول دائمی و مستقرشدن آنها در محـل خود (آرواره پایین)،

جفت دندان های پیشین شـیری میـانی دوم لق می شوند و بتدریج شروع به افتادن می کنند.

بعد از افتادن این جفت از دندانها، جفت دندان دائمی پیشین به جای آنها رشد می کند و در این زمان گوسفند یا بز را سه سـاله می گویند.

گوسفند و بز ۴ ساله:

بعد از رویش دندان های پیشین میانی دوم دائمی و مستقرشدن آن ها در محل خود (آرواره پایین)،

جفت دندانهای پیشین شیری گوشه لق میشوند و به تـدریج شروع به افتادن می کنند.

بعد از افتادن این جفت از دندانها، جفت دندان دائمی پیشین به جای آنها رشد میکند و

در این زمان گوسـفند یـا بـز را چهـار سـاله میگویند.

گوسفند و بز مسنتر از ۴ سال:

در گوسفند و بز چهار ساله، تمام دندانهای دائمی پیشـین رشـد کـرده انـد و در جای خود مستقر میشوند،

 به طوری که در ابتدای چهار سالگی بـین ایـن دنـدانهـا فاصله وجود ندارد.

اما کم کم و با گذشت زمان و افزایش سن دام، بین دندان ها فاصله ایجاد میشود که نشان میدهد سن دام بیشتر از چهارسال شده است.

روش تشخیص سن گوسفندان (تعداد دندانهای گوسفندان)

نکته: تشخیص سن گوسفند و بز از روی دندان همیشه آسان نیست و نیازمند تجربه است.

زمان رویش دندانهای پیشین دائمی در آرواره پایین گوسفند و بز

مهم ترین خصوصیات یک گوسفند خوب و پربازده

آشنایی با اصلی ترین ویژگی های گوسفندان

اصولا خصوصیات گوسفند خوب بر اساس مسائل اقتصادی سنجیده می شود .

برای اینکه با مهم ترین ویژگی های یک راس دام پربازده آشنا شوید ، سعی کرده ایم با جمع آوری نکات مفید ،

به شما دامداران عزیز در تشخیص این موضوع کمک کنیم .

با توجه به هدفی که در امر پرورش دنبال می شود مهم ترین صفات اقتصادی در گوسفند به ترتیب عبارتند از :

درصد باروری

 از آنجایی که فحلی گوسفند معمولا فصلی و در اکثر نقاط دنیا فصل پائیر مناسب ترین فصل جفت گیری است.

بیشتر نژادهای گوسفند فقط یک بار در سال جفت گیری و زایش می کنند.

اما نژاد هایی نیز وجود دارد که به دلیل تغذیه بهتر و وضعیت جغرافیایی مناسب قادر هستند سالی دو بار جفت گیری و زایش نمایند.

 چنانکه نوعی از گوسفندان سنجابی که به وسیله ایل سنجابی نگهداری می شوند از نظر دوبار زایی مورد

بهره برداری واقع می گردند و از این لحاظ حائز اهمیت می باشند.

در برخی از دامداری ها هم که گله در آغل پرورش می‌یابد و دائما قوچ در گله موجود است باروری در طول سال ادامه دارد.

اما اغلب دامداران در اوایل پائیز قوچ را در گله رها می سازند و شاید انتخاب اوایل پائیز برای این امر بخاطر آن است که بعضی قوچ ها به خاطر حساسیت به حرارت زیاد در طول

 تابستان از قدرت باروری کمی برخوردارند و به محض خنک شدن هوا آماده جفت گیری می شوند .

از سوئی دیگر فصل قوچ اندازی باید طوری انتخاب شود که حداقل یکی دو ماه پس از زایش علوفه سبز در اختیار میش مادر و بره قرار گیرد.

به هر صورت تولید مثل و باروری یکی از صفات بسیار مهم اقتصادی در گله داری است و میزان آن با درآمد گله داران رابطه مستقیم دارد.

پس این مورد را بهتره همواره به عنوان یک از خصوصیات گوسفند خوب همیشه در نظر داشته باشید .

هزینه مربوط به میش چه بره به دنیا بیاورد و چه نیاورد در طول سال تقریبا یکسان است.

با این ترتیب بدیهی است هرقدر نسبت بره زایی در گله بیشتر باشد دامدار درآمد بیشتری خواهد داشت.

به دلیل اینکه سن بلوغ جنسی برای نژاد های مختلف، یکسان نیست و تحت تاثیر عوامل ارثی و محیطی و به ویژه تغذیه متفاوت است .

فعالیت جنسی در گوسفند نر حدود ۲ تا ۸ ماهگی و در گوسفند ماده کمی دیرتر آغاز می شود

( بهتر است بدانید بلوغ جنسی گوسفند صرفنظر از جنس بین ۶ تا ۱۲ ماهگی است).

میش ها معمولا اولین فحلی خود را در پاییز از نخستین سال تولد خود یعنی در سنین ۶ تا ۱۰ ماهگی شروع می کنند و

جفت گیری آنها در هنگام تکمیل بلوغ جسمی صورت می گیرد.
علت آنکه پس از نخستین دوره تلقيح، میش ها را به نسبت زیاد نمی توان بارور نمود آن است که اولا زمان

اوولاسیون در گوسفند قابل پیش بینی نیست. ثانیا اوولاسیون در گوسفند مانند سایر پدیده های بیولوژیک دارای

 تغییرات انفرادی زیادی می باشد.

ثالثا اسپرم قوچ در دستگاه تولید مثل میش بیش از ۳۰ ساعت پس از تلقيح زنده نمی ماند.

در ضمن تخمک حاصله در لوله های رحم میش فقط و تا ۱۰ ساعت می تواند زنده بماند.

بنابراین فاصله زمانی حساس بین اوولاسیون و فحلی باید شناخته شود تا تلقیح مصنوعی با نتیجه مطلوب همراه گردد .

به همین جهت معمولا بهتر است در روز فحلی، میش ها دوبار در روز تلقيح شوند تا نتایج مطلوب تری بدست آید.

وزن بدن در پایان شیرخوارگی

 چگونگی رشد بره یکی از صفات مهم اقتصادی گوسفند محسوب می شود و

به عقیده بسیاری از دامداران اصلی ترین خصوصیات گوسفند خوب همین موضوع است .

 این صفت به ویژه در گوسفندان تیپ گوشتی اهمیت زیادی دارد. زیرا رشد سریع سبب می شود که گوسفندان

در سنین کمتر به وزن مناسب برای کشتار برسند.

میزان رشد بره از هنگام تولد تا پایان شیرخوارگی را می توان مبنای گزینش قرار داد.

اگر چه سنی که در گوسفند بعنوان پایان شیرخوارگی تعیین می شود متغیر است،

اما چون رشد در دوره شیرخوارگی تا اندازه زیادی به قابلیت مادری یا ظرفیت شیردهی میش بستگی دارد باید

نسبت به تأثیر این عوامل توجه و دقت كافي داشت .

معمولا وزن بدن در 60 و یا 90 روزگی بمراتب بیشتر از 120 روزگی تحت تأثیر عوامل نامبرده قرار می گیرد.

بعلاوه ظرفیت ژنتیکی و وزن تولد بره و مدیریت و چگونگی تغذيه گله نیز بر روی رشد بره تأثیر می گذارد .

با توجه به مجموعه عوامل فوق، در برخی از نقاط، وزن در 90 روزگی و در بعضی نقاط دیگر،

وزن در 120 روزگی مبنای گزینش قرار می گیرد.

بدیهی است چون وزن در 120 روزگی کمتر تحت تأثیر عوامل فوق است بعنوان مبنایی برای گزینش بهتر است

 از این صفت در برنامه های اصلاح نژاد استفاده نمود.

وراثت پذیری وزن تولد 20 تا 30 درصد است و در نتیجه، گزينش برای افزایش وزن تولد تا حدود زیادی مؤثر است

اما بخاطر اینکه مشکلات سخت زایی را در گوسفند موجب می شود و میزان تلفات را افزایش می دهد

 لذا نباید در طی نسل های متوالی، این نوع گزینش را در گله تعقیب نمود.

با توجه به اینکه رشد بره های تک و چندزا با یکدیگر اختلاف دارد لذا هریک باید بوسیله ضريب معینی تصحیح کردند .
وراثت پذیری وزن به هنگام از شیر گرفتن و یا در پایان شیرخوارگی نیز بسیار متغیر و بطور متوسط حدود 20 تا 30 درصد می باشد و

 از این جهت گزینش برای افزایش آن تا حدودی مؤثر است. در مطالعاتی که روی گوسفندان قره گل، مهربان و

نائینی انجام شده معلوم گردیده است که وزن تولد تنها صفتی است که سن مادر به نسبت قابل ملاحظه ای بر روی

آن مؤثر می باشد اما سن مادر برروی وزن به هنگام از شیر گرفتن و رشد روزانه چندان تأثیری ندارد.

همین مطالعات نشان داده است که سبک ترین بره ها به هنگام تولد مربوط به مادرانی بوده اند که دو سال سن داشته اند.

براساس مجموعه گزارشات پژوهشگران مختلف ، میش های دوساله معمولا بره هایی به دنیا می آورند که وزن

پایان شیرخوارگی آنها 2.5 تا 3.5 کیلو گرم سبک تر است.

لذا براساس تفاوت بین بره میش های دوساله و مسن تر، ضریب تصحیح را می توان بدست آورد

چنانچه این امر امکان پذیر نباشد می توان به وزن پایان شیرخوارگی در بره های حاصله از میش های دوساله 3 کیلو اضافه کرد.

رشد پس از دوره شیرخوارگی

توجه به میزان رشد بره بعد از دور شیرخوارگی از نظر اصلاح نژاد دارای ارزشی نسبتا زیادی است و

 به عنوان یکی از خصوصیات گوسفند خوب و پربازده شناخته می شود .

زیرا در این دوره وابستگی بره به مادر ازبین می رود و ظرفیت ژنتیکی بره بطور اختصاصی بیشتر اهمیت پیدا می کند.

وراثت پذیری این صفت حدود 40 تا 45 درصد می باشد و این امر نشان میدهد که اصلاح نژاد گوسفند از نظر

 رشد پس از دوره شیرخوارگی به کمک گزینش امکان پذیر است.

 وزن بدن در یکسالگی

 وراثت پذیری صفت وزن در یکسالگی حدود 40 تا 45 درصد است و می تواند مبنای گزینش در عملیات اصلاح نژاد قرار گیرد.

 تکرارپذیری این صفت نیز بسیار زیاد است و با این ترتیب می توان از میش های سنگین تر که بره های سنگین تر تولید می کنند

در همان سال اول بره زایی بنحو مطلوب بهره جست و بر مبنای آن بره هایی را که قرار است

بعنوان جانشین میش های داشتی در گله نگهداری شوند انتخاب نمود.

گزینش براساس وزن بدن در یکسالگی بدلیل آنکه هم وراثت پذیری و هم تکرارپذیری آن بالاست

 اثر قابل ملاحظه ای در بهبود وضع گله دارد.

 تیپ بدن و صفات ظاهری

در ادامه شرح خصوصیات گوسفند خوب و پربازده باید بگوییم که دامداران همواره می بایست توجه کنند که هرگاه

به میش هایی در گله برخورد نمودند که از از نظر تولید مثل و بعضی صفات اقتصادی بسیار مناسب و

از لحاظ بعضی صفات ظاهری، تقریبا نامطلوب باشند بهتر است چنین میش هائی را با قوچ هایی که از نظر

صفات ظاهری در وضعیت بسیار عالی قرار دارند تلاقی دهند.

وراثت پذیری ( تیب بدن و صفات ظاهری ) در گوسفند بسیار کم و حدود 12 درصد است و

بنابراین گزینش براساس این معیار، نتایج رضایت بخشی به دنبال نخواهد داشت .

اما به همان ترتیبی که ذکر گردید یعنی با استفاده از قوچ های مناسب وضع این صفات را می توان درگله بهبود بخشید.

سابقه طولانی اصلاح نژاد گوسفند در دنیا و ایجاد نژاد های خالص و با تیپ و شکل مطلوب مانند مرینوس و سافولك در دوران حاضر ،

گواه آن است که انواع گله های مختلف را از نظر تیپ و شکل ظاهری بنحو دلخواه می توان اصلاح کرد.

ویژگی های لاشه گوسفند

ویژگی های لاشه گوسفند : وراثت پذیری صفات مربوط به لاشه در گوسفند نسبتا قابل ملاحظه می باشد و به همین جهت گزینش برای این

صفات از نظر تولید گوشت اثرات مطلوبی دارد.

بدیهی است که پی بردن به ارزش لاشه پس از کشتار گوسفند بدست می آید و مستقیما برای اصلاح نژاد و

 جفت گیری های بعدی ( با استفاده از همان گوسفند ) قابل بهره برداری نیست .

به همین جهت بهتر است با جمع آوری آمار و ارقام مربوط به لاشه، اطلاعات کافی بدست آورد و

بدینوسیله درباره خویشاوندان گوسفند ذبح شده قضاوت نمود.

بدیهی است هر چه درجه خویشاوندی بیشتر باشد قضاوت نیز با دقت زیادتری توأم خواهد بود.

بعنوان مثال ارزش نهایی لاشه یک گوسفند زنده و مورد نظر که از روی لاشه برادر و یا خواهر ذبح شده آن

 بدست آمده باشد بمراتب سودمندتر از اطلاعاتی است که از روی لاشه بستگان دور همین گوسفند بدست می آید.

بهمین ترتیب لاشه یکی از دوقلوها بهترین اطلاعات را برای دیگری ارائه خواهد کرد.

برای درجه بندی لاشه باید عواملی را که در تولید گوشت مرغوب مؤثرند مورد توجه قرار داد و در کل برای لاشه درجه ای را تعیین کرد.

لازم بیادآوری است که این نوع درجه بندی با دقت زیادی توأم نیست و برحسب نظر و سلیقه افراد متفاوت می باشد.

در بسیاری از کشورهای دنیا اصول و ضوابط استاندارد از لحاظ درجه بندی لاشه در نظر گرفته شده و

همین امر استفاده از صفت ویژگی های لاشه را در عملیات اصلاح نژاد گوسفند تسهیل نموده است .

 اخيرا نیز براساس پژواک صوتی روشی جدیدی برای اندازه گیری چربی و مقطع راسته در گوسفندان زنده

 ابداع گردیده که برای اجرازی امور پژوهشی در زمینه اصلاح نژاد قابل استفاده است .

وزن و کیفیت پشم

در این بخش یکی دیگر از خصوصیات گوسفند خوب را معرفی خواهیم کرد .
تولید پشم یکی از مهم ترین صفات اقتصادی گوسفند است که سالیانه مقادیری از درآمد مربوط به پرورش را بخود اختصاص می دهد.

 گوسفندان ایران که دارای پشم ضخیم هستند نسبت به گوسفندان با پشم کاملا ظریف دارای ظرفیت سالیانه کمتری از نظر تولید پشم می باشند.

در کشورهایی که گوسفندان با پشم ظریف را پرورش می دهند تولید پشم حدود 20 تا 25 درصد عایدی دامداران را تشکیل می دهد.

اما در ایران عایدی دامداران از پشم گوسفند از 5درصد تجاوز نمی کند.

 این امر نشانه آنست که در گزینش گوسفندان، صفت تولید پشم مورد توجه دامداران قرار نگرفته است.

به همین جهت و با توجه باینکه به تولید پشم مرغوب در ایران اهمیت چندانی داده نشده است مقدار زیادی مواد زاید

در پشم گوسفندان ایران موجود است که کیفیت پشم را به میزان زیادی پائین می آورد.

این نوع الیاف از نظر قالی بافی ارزشی کمی دارند و قالی های کم ارزش و نامرغوب از این نوع پشم ها بافته و تهیه می شود.

هرگاه دامداران نسبت به این امر دقت كافي داشتند و لااقل قوچ های گله را از نوعی انتخاب نمایند که دارای

پشم مرغوب باشند بتدريج این نقیصه برطرف خواهد شد.

بعلاوه آزمایشات متعددی هم برای اندازه گیری وراثت پذیری صفات مربوط به پشم در گوسفندان ایران باید

 انجام گردد تا با استفاده از روش های گزینش بتوان بشکل گسترده تر معایب نامبرده را برطرف ساخت.

سوالات متداول (FAQ) درباره تشخیص سن گوسفندان

۱. بهترین روش تشخیص سن گوسفند چیست؟
👉 بررسی دندان‌های جلویی (ثنایا) دقیق‌ترین روش است.

۲. آیا ظاهر گوسفند می‌تواند سن واقعی را نشان دهد؟
👉 خیر، ظاهر فقط نشانه‌های تقریبی می‌دهد. برای اطمینان باید دندان‌ها بررسی شوند.

۳. گوسفند چند سال عمر می‌کند؟
👉 میانگین عمر گوسفند بین ۱۰ تا ۱۲ سال است، اما در دامداری معمولاً تا ۶ سالگی نگهداری می‌شود.

۴. بهترین سن برای خرید گوسفند پرواری چند سال است؟
👉 بین ۶ ماه تا ۲ سال بهترین زمان است، چون دام هم جوان است و هم وزن‌گیری خوبی دارد.

نتیجه‌گیری روش تشخیص سن گوسفندان

روش تشخیص سن گوسفندان، یکی از مهم‌ترین مهارت‌های هر دامدار و خریدار است. دقیق‌ترین روش، بررسی دندان‌های جلویی است که بر اساس سن، به‌ترتیب رشد و جایگزین می‌شوند. دانستن این نکات به شما کمک می‌کند هنگام خرید گوسفند زنده فریب نخورید و دام مناسب با نیاز خود (مصرف گوشت، پرواربندی یا تولیدمثل) را انتخاب کنید.

📞 اگر قصد خرید گوسفند زنده سالم و جوان دارید، همین حالا با دامداری عبدی 09105667335 تماس بگیرید تا بهترین دام متناسب با نیازتان در کوتاه‌ترین زمان در اختیار شما قرار گیرد.

در این مقاله روش تشخیص سن گوسفندان را مطالعه کردید. امیدواریم که توضیحات مقاله ی روش تشخیص سن گوسفندان برای شما مفید بوده باشد.

جست و جوهای مرتبط:

روش تشخیص سن گوسفندان ـ خرید گوسفنده زنده دیوار ـ خصوصیات گوسفندان ـ روش تشخیص سن گوسفندان با توجه به شرایط ظاهری ـ روش تشخیص سن گوسفندان از روی ظاهر ـ روش تشخیص سن گوسفندان چطور است؟ ـ روش تشخیص سن گوسفندان از روی دندان ـ روش تشخیص سن گوسفندان از روی شاخ

منبع:

afsharsheep

fatemeh abedi وب‌سایت